Uitleg over de röntgenfoto en de legnood

(foto: Peter Klaver)



Op de röntgenfoto zijn meerdere eieren in de buikholte te zien. Één van de eieren heeft
een opvallende, langwerpige en sterk afwijkende vorm. Het ei lijkt bovendien gevouwen te zijn.

Door deze vorm en grootte kan dit ei niet op een normale manier via het bekken en de legweg
naar buiten komen. Het ei vormt daardoor waarschijnlijk een lichamelijke blokkade. Dit noemen
we mechanische legnood.

Bij een gewone legnood kan soms geprobeerd worden de eileg met medicijnen te stimuleren. In dit
geval is dat echter niet verstandig, omdat er een duidelijke lichamelijke belemmering aanwezig is.
Als de eileider of baarmoeder sterk gaat samentrekken terwijl het ei vastzit, kan dit juist
beschadiging of zelfs een scheur van de eileider veroorzaken. Hierdoor kan de inhoud van het ei in
de buik terechtkomen. Dat kan leiden tot een ernstige buikvliesontsteking en een levensbedreigende
situatie.

Waarom een operatie nodig is

Omdat het afwijkende ei waarschijnlijk niet vanzelf kan worden gelegd, is een operatie de meest veilige
manier om de blokkade weg te nemen. Tijdens de operatie wordt geprobeerd het afwijkende ei voorzichtig
te verwijderen.

De chirurg bepaalt tijdens de operatie welke toegang het meest geschikt is. Bij een schildpad kan dit soms
via een opening aan de zijkant van het lichaam, maar afhankelijk van de ligging en grootte van het ei kan
een andere operatieve toegang noodzakelijk zijn.

Kans op herhaling

Bij een vrouwelijke schildpad die eenmaal ernstige problemen met de eileg heeft gehad, bestaat er een kans
dat dit opnieuw gebeurt. Daarom kan de dierenarts tijdens de operatie ook bespreken of het verwijderen van
de eierstokken en eileiders (sterilisatie) verstandig is. Daarmee wordt voorkomen dat er in de toekomst opnieuw
eieren worden gevormd en wordt het risico op een nieuwe legnood sterk verminderd.

Samengevat

De röntgenfoto laat een bafwijkend ei zien dat waarschijnlijk niet op natuurlijke wijze kan worden gelegd. Het gaat
dus niet alleen om een vertraagde eileg, maar om een lichamelijke blokkade. Medicijnen om de eileg te stimuleren
zijn daarom in deze situatie niet de aangewezen behandeling. Chirurgische verwijdering van het ei is naar
verwachting noodzakelijk om ernstige complicaties te voorkomen.

De exacte operatietechniek en de mogelijkheid om tegelijkertijd de eierstokken en eileiders te verwijderen,
worden door de reptielenkundige chirurg beoordeeld.

Dierenarts Peter Klaver